بخش خصوصی گردشگری کشور سالها است که از کاستیها و خلاءهای قانونی برای توسعه این صنعت میگوید. به گزارش «سفر امروز» سالها است که از صنعت گردشگری به عنوان بهترین یا یکی از بهترین فرصتها برای توسعه اقتصادی کشور نام برده میشود. همین چند سال پیش بود که مقامات از چشمانداز ۲۰ میلیون گردشگر خارجی در ایران برای سال ۱۴۰۴ میگفتند؛ اما امروز آمار و ارقام بسیار از آن خوشخیالیها فاصله دارد؛ تازه این را همان آماری میگوید که بخش خصوصی به کرّات آن را غیرواقعی دانسته است.
بخش مهمی از این مشکلات ناشی از همان خلاءهای قانونی است که دست و پای بخش خصوصی و تشکلهای گردشگری را برای نزدیک شدن به اهدافشان بسته است. بیشک یکی از راههایی که معمولا بخش خصوصی برای پر کرده حفرههای قانونی در پیش میگیرد، دنبال کردن مسایل در نهاد قانونگذاری یعنی مجلس و کمیسیونهای مرتبط آن است. به همین منظور شامگاه سهشنبه جمعی از نمایندگان مهمان جامعه حرفهای هتلداران ایران بودند تا مشکلاتشان را مستقیم و چهرهبهچهره بشنوند. در این نشست که در هتل باباطاهر تهران برگزار شد، هتلداران توضیحات مبسوطی در خصوص مسلایلی چون گرانی حاملهای انرژی، عدم معافیتهای مالیاتی مقرر، بالارفتن بیسابقه هزینههای جاری هتلها، قوانین دست و پاگیر که مانع افزایش اختیارات تشکلها میشود، عدم وجود عزم ملی برای بالا بردن تراز بینالمللی گردشگری ایران، ورود دستگاههای دولتی به فعالیت اقتصادی از راه مهمانپذیرها و انواع اقامتگاههای دیگر از جمله آموزش و پرورش که مدارس را -نه صرفا برای اقامت فرهنگیان- به اقامتگاهی برای همه اقشار مردم تبذیل و از این طریق کسب درآمد میکند و…
همچنین از طریق خواستههای تشکل ملی هتلداران، ارتقای جایگاه گردشگری در ساختار وزارتخانه بود. آنها به اتفاق خواهان تبدیل معاونت گردشگری به سازمان گردشگری شدندِ سازمانی که در عین استقلال، تحت نظارت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی باشد.
بقای بسیاری از واحدهای اقامتی به خطر افتاده
رئیس هیات مدیره جامعه حرفهای هتلداران ایران در این نشست به مجموعهای از بحرانهای اقتصادی اشاره کرد که صنعت هتلداری کشور امروز با آنها درگیر است. جمشید حمزهزاده گفت: بقای بسیاری از واحدهای اقامتی به خطر افتاده و ضریب اشغال هتلها به زیر ۳۵ درصد رسیده است.
او افزود: افزایش سرسامآور هزینه حاملهای انرژی، به ویژه برق، فشار غیرقابل تحملی به هتلداران وارد کرده است. دیگر هتلها توان پرداخت این حاملها را بر اساس تعرفه صنعتی ندارند. پیشنهاد ما این است که تعرفه حاملهای انرژی برای هتلداران با تعرفه خاص برای گردشگری و یا با تعرفه خدماتی، ورزشی و فرهنگی محاسبه شود.
حمزه زاده تاکید کرد: ساختار فعلی معاونت گردشگری پاسخگوی توسعه گردشگری نیست و جا دارد معاونت گردشگری به سازمان ارتقا یابد.
رئیس جامعه حرفهای هتلداران ایران به همکاری این صنعت در جریان جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و افزود: به دنبال وقوع جنگ، در بعضی از استانهای توریستی مانند گیلان، شاهد موج بی سابقهای از کنسلیها بودیم و هتلداران پولها را به مردم پس دادند و در بعضی از استانها به افرادی که نیاز به اسکان داشتند، به صورت رایگان و یا تا سقف ۵ درصد هزینه خدمات ارائه شد.
کمتر از ۲ میلیون گردشگر خارجی، آن هم نه فقط هتلها
دبیر و عضو هیات مدیره جامعه حرفهای هتلداران ایران هم گفت: ورود گردشگران خارجی به کشور به شدت کاهش یافته است و این یعنی وضعیت در صنعت هتلداری به طور کل و صنعت هتلداری به طور خاص، خوب نیست.
کامیار اسکندریون به آمارهای اشاره شده در خصوص ورود گردشگران خارجی در ۹ ماه اول سال ۱۴۰۴ اشاره کرد و افزود: براساس آمار ثبت شده در سامانه اماکن نیروی انتظامی در ۹ ماه گذشته یک میلیون و ۹۴۵ هزار گردشگر در اقامتگاه های رسمی نظیر هتلها، هتلبوتیک و مهمانسراها و جاهای دیگر اقامت داشتهاند. یعنی این طور نیست که فکر کنیم این تعداد گردشگر وارد هتلها شدهاند.
او تاکید کرد: ساختار فعلی معاونت گردشگری پاسخگوی توسعه گردشگری نیست. جا دارد معاونت گردشگری در ساختار وزارتخانه به سازمان ارتقا یابد.
هتلهای ۴ و ۵ ستاره هم از مالیات بر ارزش افزوده معاف شوند
دیگر عضو هیات مدیره جامع هتلداران ایران نیز در این نشست گفت: در مجلس یازدهم براساس قانون هتلهای یک تا سه ستاره، مهمانپذیرها و سایر مراکز اقامتی دارای مجوز از وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی و اتحادیههای ذیربط، پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف شدند؛ اما هنوز این موضوع محل بحث است باید برای آن مدام تاکید کنیم که این معافیت شامل حال هتلها شده است.
سید حسن سیادتان از نمایندگان مجلس تقاضا کرد که با توجه به تورم موجود، هتلهای ۴ تا ۵ ستاره را هم مشمول این قانون کنند.
او در این باره افزود: معافیت هتلها از مالیات بر ارزش افزوده، به معنای کاهش دادن هزینه سفر برای مردم و گردشگران هم هست. بنا براین این معافیت میتواند بیش از پیش به رونق سفر در ایران کمک کند. در مجموع باید گفت که صنعت گردشگری و هتلداری نیازمند حمایت است تا بتواند به اهدافی که در برنامه توسعه پیشبینی شده نزدیک شود. طبعا هر گونه حمایتی از این صنعت، به معنای حمایت از اقتصاد ملی است.
دولت برای بازگشت سرمایهگذاران به کشور اعتمادسازی کند
فریدون رئیسی دهکردی، مشاور عالی جامعه حرفه ای ایران گفت: سفارتخانه ها از دولت بخواهند پرونده ایرانیان مقیم خارج از کشور را بررسی کنند و اجازه دهند آنها به ایرانیان برگردند تا بتوانند در کشور سرمایه گذاری کنند.
او در ادامه گفت: واقعیت این است که بسیاری از این افراد آدمهای ارزشمندی هستند که میتوانند به مملکتشان کمک کند. امیدوارم در این خصوص تمهیدی دیده شود.
او افزود: دولت برای بازگشت نخبگان علمی و سرمایه گذران به کشور امنیت نسبی برای اعتماد سازی ایجاد کند. این اعتمادسازی در نهایت به نفع کشور، مردم و خود دولت خواهد بود.
رئیس جامعه حرفهای هتلداران استان چهار محال و بختیاری ایران را دارای جاذبههای گردشگری متنوع دانست و عنوان کرد: به عنوان کسی که سابقه کار و زندگی در خارج از ایران و کشورهای توریستی را دارد، معتقدم که بسیاری از جاذبههای ایران منحصر به همین کشور عزیز است؛ اگر زیرساختهای متناسب ایجاد شود، طبعا شاهد اتفاقت بزرگی در گردشگری ایران خواهیم بود.
قوانین مربوط به مناطق آزاد در قشم اجرا نمیشوند؟
رئیس جامعه حرفهای هتلداران قشم گفت: قوانینی که برای صنعت گردشگری در مناطق آزاد تصویب شده مانند معافیت مالیات بر ارزش افزوده و ورود کالا اجرا نمی شود.
عبدالباسط رضوانی به نمایندگان مجلس شورای اسلامی پیشنهاد کرد که قانون نظام گردشگری تدوین شود تا تمام صنعت گردشگری زیر سیطره آن قانون قرار گیرد. او همچنین گفت: صندوق سرمایهگذاری برای فعالان این صنعت در نظر گرفته شود تا اگر به مشکلی برخوردیم، بتوانیم از آن سرمایه استفاده کنیم.
رئیس جامعه حرفهای هتلداران جزیره قشم یادآور شد: مناطق آزاد قوانین خاص خود را دارند و در آن قوانین، معافیتها و شرایط تسهیلگری وجود دارد که امکان و انگیزه سرمایهگذاری را بیشتر میکند. متاسفانه جزیره قشم با همه قابلیتهایش در این زمینه دچار مشکل است.
توانایی تاسیس تصفیه خانه فاضلاب را نداریم
همچنین رئیس جامعه هتلداران گیلان گفت: در جنگ ۱۲ روزه ۶ هزار گردشگر، اتاقهایی را که در هتلهای گیلان رزرو کرده بودند، لغو کردند و ما هزینهها را تماما به آنها پس دادیم.
حسن مهرور اصل با بیان اینکه برای حمایت از صنعت گردشگری باید از ما که بخش خصوصی هستیم حمایت شود، تصریح کرد: تخفیف مالیاتی که برای هتلداران لحاظ میشد، برداشته شد و هزینههای حاملهای انرژی بخصوص برق فشار زیادی بر هتلها وارد کرده است.
او گفت: دولت صاحبان هتلهای بزرگ را مکلف کرده برای مجموعه خود تصفیهخانه راه اندازی کنند؛ در حالیکه ما توانایی خرید تاسیسات را نداریم. از سوی دیگر هنوز در بعضی از خیابانها لوله فاضلاب وجود ندارد.
دولت از صنعت هتلداری حمایت کند
دیگر عضو هیات مدیره جامعه حرفهای هتلداران ایران هم با بیان ما خانواده هتلداران ایران ارتباطی صمیمی با نمایندگان داریم، گفت: هتلها سرمایههای ملی هستند و ما خادم هستیم. در دنیا به هتلها میبالند و انتظار ما این است که دولت از این صنعت حمایت کند.
عبدالحمید حرمتی افزود: بیشتر تجهیزات هتل مانند دستگاههای خنککننده با ارز وارد میشود و جا دارد که دولت با تسهیل شرایط از صنعت هتلداری حمایت کند. ما گرفتار بروکراسی هستیم.
رئیس جامعه حرفهای هتلداران استان خوزستان با بیان اینکه صنعت هتلداری بیش از هر چیز به افزایش اختیارات تشکل خود نیازمند است، عنوان کرد: هتلداران از دولت میخواهند با کاهش تصدیگری و افزیش اختیارات بخش خوصی در قالب تشکلها اجازه دهد صنعت هتلداری، خئودش برای خودش تصمیم بگیرد و با اتکا به اراده و خرد جمعی، این صنعت را اداه کند.
دستگاه های دولتی، رقیب هتلداران شدهاند
رئیس جامعه حرفهای هتلداران قم گفت: در بحرانهای مختلف هتلها بسیار آسیب میبینند و بعد از هر بحران ۶ ماه طول میکشد که به حالت عادی بازگردند.
عماد محمودپور گردشگری را صنعتی آسیبپذیر دانست و افزود: گردشگری بسیار از شرایط اجتماعی تاثیرپذیر است و رونق این صنعت در گرو بهبود شرایط اجتماعی است.
مشاور جامعه حرفهای هتلداران ایران استفاده از ظرفیتهای دیپلماتیک برای تعاملات بینالمللی به منظور جذب گردشگران خارجی را بسیار موثر دانست و توضیح داد که سفارتخانههای ایران در کشورهای مختلف دنیا میتوانند تاثیر بسیار زیادی در نشان دادن چهره واقعی کشورمان به مردم آن کشورها ایفا کنند.
عماد محمودپور افزود: دستگاههای دولتی، رقیب ما شدهاند. دستگاهها مهمانپذیر تاسیس میکنند و با کسب درامد از این طریق عملا در صدد رقابت با هتلها برمیآیند.
نبود حساب های اقماری مانع ارتباط با دولتمروان می شود
عضو هیات مدیره جامعه حرفهای هتلداران ایران گفت: کشورهای پیشرو در صنعت گردشگری حسابهای اقماری ایجاد کردهاند اما این حساب در گردشگری ایران در نظر گرفته نشده است.
به عقیده مهدی رودبارکی مساله حسابهای اقماری باید جدی گرفته شود تا شاهد شکل دیگری از ارتباط با دولتمردان باشیم.
او همچنین به ضرورت بزرگتر شدن گردشگری در اقتصاد کشور اشاره کرد و گفت: سهم گردشگری از کیک اقتصاد ایران ناچیز است و تا وقتی این موضوع حل نشود و گردشگری در اقتصاد کشور به جایگاه واقعی خود نرسد، بسیاری از مشکلات همچنان پابرجا خواهد بود.
عضو هیات مدیره جامعه حرفهای هتلداران ایران توضیح داد که تا وقتی حسابهای اقماری اجرایی نشود، در گردشگری با عدم ارتباط با دولتمردان مواجه میشویم.
چرا مصوبه واردات خودرو به گمرک ابلاغ نشده است؟
نایب رئیس هیأتمدیره جامعه حرفهای هتلداران ایران نیز در این نشست گفت: با وسعت یافتن معاونت گردشگری و تبدیل آن به به سازمان، بودجه گردشگری طبعا نظم و شفافیت بیشتری پیدا میکند.
شهرام شیروانی با بیان اینکه هنوز نپذیرفتهایم میتوانیم از گردشگری درآمدزایی کنیم، تصریح کرد: در برنامه هفتم توسعه، ملاحظات خوبی برای گردشگری در نظر گرفته شد؛ با این حال باید به آییننامه آن هم توجه کرد.
او در بخش دیگری از سخنان خود از وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نقل قول کرد که در یکی از کشورهای خارجی، وزیر گردشگری یکی از هتلداران بزرگ آن کشور است و افزود: اما در ایران، بخش خصوصی را به حساب نمیآوردند!
شیروانی با بیان اینکه اگر دروازههای کشور به روی همه گردشگران باز شود با کمبود هتل مواجهایم، اضافه کرد: دولت باید تسهیلاتی برای ساخت هتلهای جدید در نظر بگیرد.
او تاکید کرد: براساس مصوبه مجلس، هتلداران میتوانند با صفر درصد خودرو وارد کنند اما تاکنون این مصوبه به گمرک ابلاغ نشده و این طرح اجرایی نشده است.
تاسیس اتاق گردشگری ایران تا قبل از پایان مجلس دوازدهم
محسن فتحی رئیس فراکسیون گردشگری مجلس شورای اسلامی گفت: طرح تاسیس اتاق گردشگری ایران در مرکز پژوهش های مجلس در دست بررسی است. این طرح با مشورت تشکل های حوزه گردشگری در مرکز پژوهش های مجلس دوازدهم آماده و برای تصویب به مجلس ارائه می شود.
وی هدف از تاسیس اتاق گردشگری را حمایت از هویت و منافع بخش خصوصی در صنعت گردشگری و ایجاد یک نماینده قدرتمند برای این حوزه عنوان کرد و توضیح داد: کارکرد این اتاق شبیه به اتاق بازرگانی برای دفاع از منافع اعضا خواهد بود و در ۳۱ استان نیز اتاق های استانی ایجاد می شود تا پیگیری مسائل در سطح محلی تسهیل شود.
فتحی درباره کاهش تعرفه حامل های انرژی و معافیت مالیاتی برای هتلداران هم که مورد تاکید هتلداران بود، گفت: به زودی برای کاهش تعرفه حامل های انرژی با معاون وزیر نفت برای معافیت مالیاتی با رئیس سازمان مالیات گفت و گو می کنم.
پیگیری برای کاهش هزینه حاملهای انرژی
عضو هیات رییسه مجلس و نماینده مردم اردبیل، نیر، نمین و سرعین در مجلس شورای اسلامی نیز در این نشست موضوعاتی را بیان کرد.
صدیف بدری در خصوص اهمیت کاهش فشارها بر هتداران عنوان کرد که مجلس چه در این دوره و چه در دورههای قبل به موضوع کاهش هزینهها برای تاسیسات گردشگری از جمله هتلها و مراکز اقامتی توجه داشته است.
نایب رئیس مجلس با بیان اینکه پیش از این و در مجلس دهم برای معافیت مالی تلاش کردیم و هم برای کاهش تعرفه حاملهای انرژی، عنوان کرد که مجلس دهم برای حمایت از هتلداران به نتایج خوبی رسید که از آن جمله میتوان به کاهش هزینه برق و گاز در لایحه اشاره شده است.
سرمایهگذاری در گردشگری بازگشت دارد
همچنین نماینده نوشهر، چالوس و کلاردشت در مجلس شورای اسلامی گفت: ایران به دلیل برخورداری از جاذبه ها و مواهب طبیعی جذب ۱۰ کشور برخوردار از منابع طبیعی است اما نتوانسته ایم میزان اقامت را افزایش دهیم. وظیفه خود می دانیم از این صنعت حمایت کنیم.
کامران پولادی با بیان اینکه در صنعت گردشگری هر چقدر دولت اعتبار در نظر بگیرد، سرمایه باز می گردد، گفت: در دنیا باید اول هتل ها تکمیل شود بعد مسافران به دیگر اقامتگاه ها بروند. چون در هتل ها اطلاعات گردشگران ثبت و به دستگاه های امنیتی داده می شود تا امنیت آنها تامین شود.
نماینده قروه و دهگلان در مجلس نیز بر حمایت از گردشگریی تاکید کرد و گفت: برای رونق هتلداری باید سفر رونق پیدا کند و اگر گردشگری رونق پیدا کند، هتلها هم توسعه پیدا میکنند.
افراد غیرمتخصص در وزارت گردشگری، چوب لای چرخ بخش خصوصی میگذارند
احد بیوته عضو ناظر در شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری اظهار داشت: فاصله در مجموعه های زیرمجموعه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به دلیل بهکارگیری افراد غیرمتخصص در پایگاه های تخصصی بیشتر است و این باعث ایجاد شکاف میشود.
او افزود: مسئولان به این باور نرسیده اند که از گردشگری مانند نفت میتوانیم درآمدزایی کنیم. صنعت گردشگری تبدیل به تشکیلاتی شده که برای مسئولان رزومه ایجاد میکند. آنها نباید چوب لای چرخ بخش خصوصی بگذارند.
وی ادامه داد: قوانینی که اجرا نشده را به صورت مکتوب به ما ارائه دهید تا ما موضوعات را پیگیری کنیم.
رقابت ناعادلانه برای اسکان مسافران باید رفع شود
نماینده سقز و بانه در مجلس شورای اسلامی به اقامتگاههای غیرمجاز اشاره کرد و آنها را رقبایی دانست که در شرایطی نابرابر و ناعادلانه با هتلها رقابت میکنند.
محسن بیگلریزاده با بیان اینکه جا دارد جامعه هتلداران ایران مراتب انتقاد خود را به این وضعیت بیش از پیش اعلام کند، افزود: متاسفانه میدانیم که این مراکز امنیت ندارد و بعضا با زیر پا نهادن عرف و قانونی، منجر به اتفاقات ناخوشایند و ضدهنجاری می شوند.
این نماینده به اجاره خانهها بدون هیچ مجوزی به متقاضیان در بعضی از شهرها اشاره کرد و گفت: متاسفم که باید بگویم که این خانههای اجارهای به یک معضل فرهنگی هم تبدیل شدهاند.
نماینده سقز و بانه در مجلس گفت: در همه ورودی شهرها افراد به دنبال اجاره دادن خانه به مسافران هستند که این موضوع باید حل شود. در تهران هم خانهها را به صورت ساعتی اجاره می دهند!
او افزود: بیشتر ادارات و نهادهای دولتی مهمانسرا دارند. از سوی دیگر مدارس هم برای اسکان عمومی کرایه داده میشود. به همین دلیل مردم از مراجعه به هتل دور میشوند. این مشکل باید حل شود.
