کشورها، شهرها و مناطقی که اقوام و پیروان ادیان و مذاهب مختلف در کنار هم روزگار میگذرانند، بیشک نمونههایی هستند از جلوههای تمدنی که «غیریت»ها را گرامی میدارد. در این تمدن، نه فقط تحمل «دیگری» بلکه گرامیداشت او به مثابه موجودیتی که به آن نیاز داریم، درونی شده است. «دیگری» به مثابه هویتی بیرون از «ما» و در عین حال در کنار «ما» شناخته میشود که رفع بخشی از نیازها و کاستیهای انسان در گرو همزیستی با اوست.
به سبب وجود اقوام و زبانهای گوناگون در ایران، این همزیستی با «دیگری» در سطوح مختلف در نقاط مختلف کشور وجود دارد، مثل زندگی ترکها و گیلکها در گیلان، ترکها و فارسها در تهران، کردها و ترکمنها در بخشی از گلستان، عربها و فارسها و بختیاریها در خوزستان و… اما در بعضی ازنقاط به سبب وجود ادیان و مذاهب دیگر، این همزیستی جلوه آشکارتری دارد. از آن میان میتوان به زیست مسالمتآمیز هموطنان ارمنی در تهران و گیلان یا هموطنان زرتشتی در کنار مسلمانان یزد و… اشاره کرد. به این فهرست باید آذربایجان غربی را هم افزود که همزیستی ادیان و اقوام متفاوت در کنار هم در آن دیده میشود.
آذربایجانغربی را باید رنگین کمان گردشگری نامید؛ وجود جاذبههای تاریخی و طبیعی بی نظیر و تعدد اقوام و ادیان همه دست به دست هم داده تا این استان را به رنگین کمان گردشگری کشور و پیام آور آزادی، عزت و احترام تبدیل کند. به گزارش «سفر امروز» متنی که خبرنگار استانی ایرنا در قاالب گزارشی از جاذبههای گردشگری آذربایجان غربی منتشر کرده، آمده است: متنوع بودن اقوام و ادیان در این استان، سبب بوجود آمدن آثار تاریخی و طبیعی متفاوت و شگفت انگیز و همچنین آداب و رسوم و فرهنگ های مختلفی شده است که هرکدام از آنها به تنهایی سفیری برای معرفی قابلیتهای زیبای آذربایجان غربی و جذب گردشگر هستند.
قرارگرفتن مسجد و کلیسا و اماکن مذهبی کنار هم، به صدا درآمدن نوای الله اکبر از ماذنه مساجد، نواخته شدن ناقوس کلیساها، گویشها و لهجه های مختلف، اماکن تاریخی گوناگون، غذاهای متنوع، ادبیات و فولکور بی نظیر، آداب و رسوم متفاوت، رقصهای محلی که تبلور یکدلی و یکپارچگی است؛ همه و همه روایتگر تاریخ و فرهنگ این سرزمین هستند.
هرکدام از این ظرفیت ها، آداب و رسوم و اماکن تاریخی و گویشها جلوه زیبایی از فرهنگ و تمدن بی بدیل این دیار را به تصویر می کشند و هر گردشگر و توریستی را ساعتها محو زیبایی و اصالت خود میکند.
کافی است گردشگری آواز کردی بشنود، مولودی خوانی را ببیند، رقص جلمان آذری را تماشا کند، گوش به نوای ساز عاشیقها بسپارد و سر سفره غذاهای رنگارنگ کردی و ترکی و آشوری و ارمنی بنشیند؛ بی شک وقتی به وطن خود باز می گردد کوله باری از فرهنگ غنی دیار اقوام و ادیان را خواهد برد و می توان گفت زیباترین سوغاتی را به هموطنانش تقدیم خواهد کرد.
آذربایجان غربی دارای بیش از یک هزار و ۸۰۰ اثر ثبت ملی
دیار اقوام و ادیان بیش از یک هزار و ۸۰۰ اثر ثبت ملی و ۶ اثر ثبت جهانی شامل قره کلیسای چالدران، کلیسای زور زور ماکو، تخت سلیمان تکاب، آیین مذهبی قره کلیسای چالدران، کاروانسرای شاه عباسی خوی و پارک ملی دریاچه ارومیه است که هرکدام از این آثار متعلق به اقوام و ادیان مختلف این استان بوده و از مهمترین آثار تاریخی ایران عزیزمان به شمار می روند.
آذربایجان غربی علاوه برخورداری از جاذبه های تاریخی و طبیعی بسیار، از انواع گردشگری نیز برخوردار است که هرکدام آنها می توانند در توسعه استان نقش مهمی ایفا کنند.
گردشگری سلامت
از آن جمله می توان به گردشگری سلامت اشاره کرد؛ «گردشگری سلامت» از جمله انواع گردشگری است که بواسطه همجواری آذربایجانغربی با سه کشور دیگر میتواند به نقطه عطفی در توسعه استان تبدیل شود.
گردشگری سلامت در آذربایجانغربی ظرفیت ارزشمندی است که می تواند مزیتی برای توسعه استان باشد؛ همه ساله بیمارانی از کشورهای همجوار نظیر عراق، ترکیه و جمهوری آذربایجان برای درمان به آذربایجان غربی سفر و مراحل درمانی خود را طی میکنند؛ علاوه بر این برای درمان بهتر از جاذبههای طبیعی و درمانی همانند آبهای معدنی شفا بخش و بی نظیر منطقه نیز بهره مند می شوند.
علاوه بر وجود متخصصان مطرح پزشکی در این استان و امکانات بالای مراکز درمانی آن، برخورداری آذربایجانغربی از پتانسیلهایی چون چشمهها، آبهای معدنی، آبشارهای مختلف، مراکز آب درمانی، ماساژ درمانی و آب و هوای معتدل باعث شده همواره میزبان گردشگرانی باشد که برای درمان این استان را انتخاب کرده و مسافتهای زیادی را پیمودهاند.
گردشگری مذهبی
گردشگری مذهبی ظرفیتی کم نظیر در آذربایجانغربی است که میتواند یکی از عوامل توسعه و افزایش درآمدهای ماندگار و مستمر این استان و ایجاد اشتغال پایدار برای جوانان شود.
این استان پهناور به سرزمین رنگین کمان فرهنگها، مذاهب و ادیان شهرت یافته و کلیساها، مساجد، بقعه ها، امامزاده ها و اماکن مذهبی تاریخی بی شماری را برای هر گردشگر و مسافری نشان می دهد.
یکی از مهمترین و البته گردشگر پذیرترین نمادهای گردشگری مذهبی در این استان، مساجد تاریخی و قره کلیسا در شمال آذربایجان غربی است.
قره کلیسای چالدران نخستین کلیسای جهان مسیحیت است که هرساله میزبان هزاران گردشگر، زائر و محقق از کشورهای مختلف جهان در مراسم مذهبی عشای ربانی (باداراک)می شود؛ زائران و مهمانان با حضور در این مراسم و در این مکان تاریخی علاوه بر گردش و زیارت، تبدیل به سفیرانی میشوند که صلح، ثبات و آزادی حقوق ادیان ساکن در کشور و استان را به دنیا مخابره می کنند.
همچنین امامزادگان «ابراهیم و محمد»در ارومیه همه ساله در عاشورا و تاسوعای حسینی و مناسبت های مختلف سال میزبان بی شماری از عاشقان اهل بیت عصمت و طهارت (ع) می شوند.
علاوه بر این «تخت سلیمان تکاب» نمونه بارز گردشگری مذهبی در آذربایجانغربی است؛ هرساله زرتشتیان ایران در آتشکده آذرگشنسب واقع در تخت سلیمان تکاب به برگزاری مراسم مذهبی خود می پردازند و عدالت و آزادی در جمهوری اسلامی ایران را به جهانیان مخابره میکنند.
وجود چنین مکان مذهبی تاریخی امتیاز بزرگی برای استان بوده و می تواند زمینه ساز آینده ای درخشان برای استان باشد.
مقبره «سید صدرالدین» در چالدران یادگاری از دوران صفویان نیز از جمله بناهای تاریخی مذهبی در این استان است که از نگاه گردشگران در امان نمانده و هرساله از تعداد قابل توجهی گردشگر میزبانی میکند.
آداب و رسوم کهن جلوه دیگر گردشگری
وجود اقوام و ادیان مختلف در این استان سبب بوجود آمدن آداب و رسوم کهن و باشکوهی شده است.
آیین های چون عیدنوروز و چهارشنبه سوری تا تکم گردانی، مولودی خوانی، دف نوازی، و شانادار (جشن انگور) هرکدام جلوه خاص و تاریخ ارزشمندی دارد که گردشگران را مجذوب خود می کند.
۴۲ اقامتگاه بوم گردی ظرفیت دیگر گردشگری
اقامتگاههای بوم گردی از دیگر ظرفیت های گردشگری استان محسوب میشود و از آنجا که این اقامتگاهها در روستاها ایجاد شدهاند، هرگردشگر و مسافری را به گذشته برده و با زندگی ساده و توام با شادی و نشاط پیوند میدهد.
آذربایجانغربی دارای ۴۲ اقامتگاه بوم گردی است که در شهرهای ماکو، خوی، سلماس، ارومیه، نقده، پیرانشهر، سردشت، مهاباد، تکاب، شاهین دژ، اشنویه و بوکان همواره پذیرای گردشگران داخلی و خارجی هستند.
سردشت به دلیل داشتن روستاهای بکر، آبشار شلماش، جنگل و طبیعت بکر دارای ۱۱ واحد اقامت بومگردی است و بیشترین تعداد را از این نظر در آذربایجانغربی دارد.
پس از سردشت، تکاب با ۶ واحد، ارومیه با پنج واحد و همچنین منطقه آزاد ماکو با چهار واحد بیشترین اقامتگاههای بومگردی را دارند که هرساله پذیرای گردشگران داخلی و خارجی میشوند.
در حال حاضر نیز ۱۱ اقامتگاه بومگردی در شهرهای ارومیه، چایپاره، خوی، سلماس، مهاباد، اشنویه، سردشت و تکاب احداث میشود.
